Khi bé bị té

Khi bé nhà mình bị té (đặc biệt là té phía sau đầu đập xuống đất), mình chườm đá ngay lập tức cho bé. (*Từ tháng thứ 9 khi bé bắt đầu tập đứng và đi thì lúc nào cũng phải có 1 bịch chườm trong tủ đá, nếu ai ko có bịch chườm, thì làm 1 cục đá, và quấn cục đá trong 1 cái khăn mỏng trước khi chườm cho bé, ko chườm trực tiếp sẽ làm bỏng da bé, hoặc đá quá lạnh hít chặt vào da bé, hoặc đã sẽ chảy nước vấy bẩn, ...). 

Nếu tìm ko ra chỗ sưng vì nhiều tóc, vọc nước cho tóc ướt để tìm cho dễ. (quýnh quá, mình ko làm công đoạn này). 

Mình quyết định mang bé đi cấp cứu. Mình ghi nhớ chi tiết: 

• Té xong là khóc liền hay đợi 1 tý nữa mới khóc 
• Té vào lúc mấy giờ
• Té ở đâu, trên sàn gỗ/thảm...
• Té như thế nào (đang đứng, ngồi, ...) có đập đầu với nơi nào khác không... 
• Có ói không
• 2 mắt có bình thường hay sau khi té thì mắt bé hơi bị lé
• Khóc trong bao lâu

 Khi đến bệnh viện, bác sỹ cũng hỏi như thế. Sau đó bác sỹ kiểm tra các phản xạ của bé ở các khớp tay chân, ... kiểm  tra tai, mũi họng...

Sau đó bọn mình mang bé ra phòng chờ của trẻ con có rất nhiều đồ chơi, cho bé chơi, ăn uống và tiếp túc theo dõi các triệu trứng khác thường nếu có. Sau 1 giờ thì bé được bác sỹ cấp giấy và ra về (giấy ghi rõ các dấu hiệu và kết quả khám của bác sỹ vào thời điểm đó, để nếu phải đi bệnh viện, bs ... thì họ có cái để theo dõi tiếp tục). 

Bác sỹ căn dặn, phải theo dõi: 

• Các triệu trứng mình nêu bên trên 
• Hoặc bé bị sốt
• hoặc bé ngủ nhiều hơn bình thường (ở những thời điểm bình thường ko ngủ mà lại ngủ)
• Hoặc bé nervous, khó chịu quá nhiều

Nếu có các dấu hiệu trên, phải đến cấp cứu ngay lập tức. 

Sau 24 tiếng, mình phải mang bé và giấy khám đến bác sỹ nhi người chịu trách nhiệm theo dõi bé. 

Trẻ con tập đi bị té hoài, con mình toàn hay té đập đầu phía sau! chán mớ đời! ;((

FACTS: 
Có vài ý kiến cho rằng sau khi bé bị té thì ko nên để nó ngủ, vì nó sẽ bị ngất luôn (coma) nhưng theo mình được biết đó chỉ là "tưởng tượng" của các bà nội trợ thời xưa, vì việc để bé ngủ, nghỉ mệt sau 1 cái té là điều cần thiết. 
Việc phải làm và đặc biệt quan trọng là phải theo dõi các phản ứng của bé.

Khi trẻ bị lác mắt (crossed eye/strabimus) / mắt lé

Khi bé nhà mình còn nhỏ (từ khi sinh ra đến 4 tháng), mắt bé hơi bị lác, mắt trái tròng đen 1 hướng, mắt phải tròng đen 1 hướng, mình rất lo lắng, vì nếu bố mẹ không khéo, bé sẽ bị tật thật sự, nếu bị tật thì sẽ phải đeo miếng dán mắt và phải chữa trị kịp thời, ... nhiêu khê, và tội nghiệp con gái. 

Mình hỏi bs thì họ nói đó là bình thường, trung bình sau 3 tháng là hết. Nhưng con mình 4 tháng vẫn bị. ;(( 

Mình hỏi 1 chị bạn mà mình biết chị cũng từng có kinh nghiệm, chị nói ở Mỹ, họ chỉ thật sự cho bé đi khám bác sỹ mắt (oculist) nếu: Tròng đen của 1 mắt hoàn toàn ko nhúc nhích nhiều, ko hoạt động, thuật ngữ gọi là mắt lười (lazy eye). VD: nếu bé nhìn vòng vòng (đưa vật cho bé nhìn và dy chuyển mà lòng đen ko cử động). Và đi khám sớm nhất là khi bé tròn 6 tháng. Tại Ý, dù bé bình thường, thì khám bs mắt khi bé tròn 1 tuổi. 

Các cách giúp bé ko bị lé hoặc tránh làm bé bị lé: 

• không treo đồ chơi, vật gần mặt bé, ít nhất cách mắt/mặt/mũi 30cm. 
• Không nói chuyện áp sát mặt vào mặt bé, đặc biệt khi cho bú, mẹ và bé rất gần nhau, tránh quá gần, bé sẽ bị lé 
• Khi thấy mắt bé bị lé, cố gắng vỗ tay nhẹ nhẹ, "đánh thức" mắt bé, để bé chớp mắt và điều tiết.  

Bé nhà mình tầm 5 tháng là mắt đẹp, ko còn con đậu con bay nữa. Việc lé sinh lý là bình thường, mẹ ko nên lo lắng, nếu bé có biểu hiện thật sự nặng, thì nên mang bé đến bs mắt. Tuy nhiên, mỗi tháng, khi đi kiểm tra sức khỏe định kỳ cho bé, vẫn nên kể cho bác sỹ nghe. ;) 
*Hình sưu tập trên gettyimages.com

Có nên dùng xe tập đi

Hiện tại các bác sỹ tại EU và cả tại Mỹ đều không khuyến khích xe tập đi với lý do xe tập đi làm trẻ chậm đi hơn trẻ không dùng 1 tháng, nghĩa là theo bình thường ví dụ trẻ sẽ đi khi bắt đầu 12 tháng thì nếu dùng xe tập đi bé sẽ đi khi 13 tháng. Ngoài ra xe tập đi còn làm hỏng sự phát triển của chân và xương chậu, có thể gây tật xấu nếu không cẩn thận. Nguyên nhân:

• Nếu cho bé dùng xe tập đi quá sớm, bàn chân hoàn toàn chưa đứng thẳng trên sàn mà bé phải nhón, thì sau này bé có nguy cơ bước đi nhón chân, bên Ý gọi là "đi như múa ba lê". 
• Bé tập đi vì bé học được điều khiển các cơ bắp trên cơ thể và học được cách điều khiển tính thăng bằng, cái mà xe tập đi tước đi, do nó đã giữ thăng bằng cho bé. Vì vậy bé sẽ đi chậm hơn
• 1 nguyên nhân khác là bé đi vì bé biết chân và bàn chân hoạt động như thế nào (khi bé lần đầu đứng, mẹ để ý sẽ thấy bé nhìn chằm chằm vào bàn chân của mình như nhìn 1 cái đồ chơi chứ bé chưa hiểu được đó là 1 bộ phận của cơ thể mình. Do đó việc bé học và hiểu được cơ thể của bản thân là điều rất quan trọng, nhưng xe tập đi có cái bàn trước mặt, bé hoàn toàn không thể nhìn thấy. 
• Tại US bác sỹ khuyến cáo nên hết sức cẩn thận với xe tập đi vì có nhiều trường hợp tai nạn rất nguy hiểm khi bé té cầu thang cùng với xe tập đi. 
• Tại Ý bác sỹ khuyên không nên dùng, nếu dùng thì phải kiểm tra kỹ lưỡng bé có bị nhón chân không, và tối đa 1 ngày dùng 1-2 tiếng. 

Dụng cụ tập đi loại này được khuyến khích hơn là xe tập đi 

• Jumper và exersaucer có thể là trò chơi nhưng ko có tác dụng giúp bé tập đi nên các bà mẹ ko nênlo lắng nếu nhà ko có các vật dụng trên
• tại EU, bs khuyên nên để bé học đi tự nhiên ko cần giúp đỡ là cách giúp bé đi nhanh nhất.
•  Tại Ý có hãng làm nón bảo hộ cho bé sợ bé bị ngã, nhưng bs cũng ko khuyên dùng vì bé phải học rằng té là đau nên bé sẽ cố gắng ko ngã, hoặc bé sẽ sợ ngã cũng như việc bé phải học lửa nguy hiểm, ko nên đụng vào lửa (dỹ nhiên cái này mẹ phải dạy thay vì để bé "tự tìm ra" ;)

 

*hình sưu tập trên internet

Khi bé bị nghẹt mũi

Khi bé bị nghẹt mũi vào ban đêm, bé sẽ có khuynh hướng thở bằng miệng. Thở bằng miệng sẽ làm họng bị khô, dẫn đến dễ viêm nhiễm. Như vậy, từ nghẹt mũi, bé có nguy cơ bị viêm họng. Khi viêm họng có đàm bé lại có khó thở & có nguy cơ viêm mũi và viêm tai. Tóm lại, 1 cái vòng bệnh nếu không tìm cách chữa ngay từ đầu sẽ kéo dài liên ti bất tận
- Dùng nước muối sinh lý làm sạch mũi cho bé
- Nếu bé ngủ không nằm gối thì lót 1 quyển sách dưới nệm (phần đầu giường) của bé để bé nằm đầu cao hơn giúp bé dễ thở
- Cắt đôi 1 củ hành tây để ở đầu giường, mùi hành sẽ làm cho bé dễ thở hơn
- Nếu khí hậu khô thì có thể để một dĩa nước nóng cạnh giường bé khi đặt bé vào giường. Hơi nước sẽ làm bé dễ thở. Cái này chỉ có tác dụng ban đầu, khi nước còn nóng

Khi bé bị chảy mũi sẽ phải lau mũi cho bé thường xuyên → vùng da xung quanh mũi sẽ bị đỏ & đau. Có thể bôi vaseline sau mỗi lần lau mũi cho bé để giúp cho bé đỡ bị đau

Khi bé bị ói

Trẻ nhỏ (tầm 1 năm đầu đời) thường ói với nhiều lý do. Mẹ nên biết lý do cụ thể sẽ dễ dàng biết cách chữa mà không phải lo lắng vô ích. 

Các loại ói: 

• Ói trớ sữa/ói vì bé ăn quá nhiều: Việc này rất thường gặp ở 4-5 tháng đầu đời, nếu trớ sữa thì số lượng khá nhỏ, nhưng nếu ói thì như là vòi nước, số lượng lớn, có khi gần như ói hết tất cả thức ăn vừa ăn. Lý do ói vì cái van đóng mở giữa bao tử và ống dẫn thực vẫn còn rất non, nên bé thường ói sữa ra nếu bao tử quá đầy. Mẹ có thể khắc phục bằng cách cho em uống sữa ít lại. Không nên rung lắc, đè bụng, cho bé nằm sấp ngay sau khi ăn. Nếu bé hay khóc sau khi ói có lẽ bị acid (acid reflux) làm khó chịu cổ họng, nếu khóc quá nhiều, dỗ mọi cách khôgn nín, có thể đến bs để xin toa thuốc giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn. Bé sẽ dần dần không bị ói sau 4, 5 tháng hoặc khi bắt đầu ăn dặm. Khi bé ói, không nên cho bé ăn "trả bữa" ngay, mà nên đợi ít nhất 30 phút, khi bao tử của bé đã hồi phục thì mới nên cho bé bú. Và không nên cho bú lượng nhiều, dồn dập.
  
• Ói vì ăn 1 loại thực phẩm mới nào đó. Khi ăn 1 vài loại thực phẩm mới, hoặc lần ăn dặm đầu tiên bé thường ói. Cách khắc phục đơn giản: ngưng loại thức ăn hoặc ngưng việc cho bé học ăn dặm trong 1 tuần-10 ngày, sau đó tập cho ăn lại. Nếu bé ói vì ăn thức ăn quá thô (không nhuyễn) thì mẹ nên làm thức ăn nhuyễn hơn. 
• Ói vì khóc quá nhiều, hoặc ói vì lần đầu tiên đi nhà trẻ khóc vì xa mẹ. Cách khắc phục đơn giản: chỉ cần vỗ về, dỗ nín cho bé bình tĩnh. :p

• Ói bệnh lý: ói không có lý do (ăn các thức ăn hoàn toàn bình thường hàng ngày.), đi kèm với việc bơ phờ, chán ăn, không cười nói như ngày thường. Cho ăn là ói. 

Cách khắc phụ ói bệnh lý: 

• Trong trường hợp ói bệnh lý, mẹ nên theo dõi tại nhà trong vòng 24-36 tiếng và làm các công việc sau: 
• Ngưng hoàn toàn các loại thức ăn bé đang ăn, nếu bé bú, hoặc vừa ăn vừa bú thì cũng ngưng. Trong trường hợp này mẹ luôn luôn phải nhớ: BÉ THÀ KHÔNG ĂN GÌ CÒN HƠN LÀ ĂN THỨC ĂN CÓ HẠI CHO BAO TỬ. 
• Tăng cường chất lỏng cho cơ thể bé, việc thiếu chất lỏng là vô cùng nguy hiểm, khi bé bị ói, bị tiêu chảy, cơ thể bị mất lượng chất lỏng rất lớn, nếu dẫn đến thiếu nước thì có thể nguy đến tính mạng. MẸ nên cho bé uống chất lỏng từ: nước, nước trà hoa cúc (camomile), nước từ rau củ (luộc cà rốt và khoai tây, lọc lấy nước, không cho ăn cái), các loại trên có thể pha với đường, tỷ lệ rất ít 150ml + 1/2 muỗng cà phê đường. ĐẶC BIỆT KHÔNG ĐƯỢC CHO BÉ UỐNG SỮA. Nước trái cây có thể làm tình hình tệ hơn. Tốt nhất là các loại chất lỏng kể trên. 
• Sau khi bé ói, mẹ nên cho bé uống nước bằng muỗng, từng tý 1, không uống ực ực 1 lúc, dù biết rằng, sau khi ói, bé sẽ khát nước và muốn uống nước nhiều, nhưng nếu uống quá nhanh, số lượng lớn, bé sẽ tiếp tục ói. 
• Thay vì cho bé ăn/bú theo bữa thì chỉ nên cho bé uống các loại chất lỏng kể trên. 
• Theo lý thuyết, bé sẽ ngưng ói trong vòng 24-36 tiếng.

Các trường hợp ói cần magn bé đến bác sỹ ngay: 

• Khi bé bị đau bụng dữ dội, bụng trươgn cứng, nếu mẹ dùng 4 ngón tay ấn vào thấy cứng, và bé khóc lên vì đau. 
• MẸ kiểm tra tai bé bằng cách massage nhẹ nhàng vùng chấm đen trên hình, nếu bé khóc nghĩa là có thể bé bị viêm tai, gây ói. 

• Có sốt cao trên 38 độ C 
• Khi bé có dấu hiệu thiếu nước nghiêm trọng (giảm cân ngay lập tức từ khi ói, khóc khôgn có nước mắt, miệng, môi khô, da khô, mắc lác dần, thở khó khăn) PHẢI ĐI CẤP CỨU NGAY. 
• Khi bé ngủ li bì
• Khi bé ói ra máu (vài vệt đo  đỏ hoặc hoàn toàn máu, hoặc vệt màu nâu như cà phê.) 
• Khi ói và tiêu chảy cùng 1 lúc
• Ói trên 24-36 giờ. 

Sau khi bé có dấu hiệu khỏe dần thì sau 24h, có thể cho bé TẬP ĂN lại bằng cách sau: 
Cho bé ăn liều lượng bằng 1/3 lượng thường ngày, ý là thức ăn loãng hơn 1/3 so với thường ngày. 
*VD nếu bé bú liều lượng là 180ml + 6 muỗng cà phê sữa bột thì mẹ sẽ pha loãng 1/3, nghĩa là 180ml và 2 muỗng sữa bột. 
Nếu bé ăn dặm thì cho bé ăn bột gạo cùng nước luộc rau củ, nước luộc cà rốt khoai tay lấy nước, pha với bột, liều lượng bột gạo là 5% lượng nước. VD: nếu nước là 200gr thì bột sẽ là 10gr. và ngày chia thành 3 bữa sữa và 1 dặm. 

Ngày hôm sau sẽ cho bé ăn lượng 1/2 lượng bình thường
*VD: nếu bú sẽ là 180ml + 3 muỗng sữa bột, 
Nếu bé ăn thì sẽ là lượng bột 200gr, và 20 gr bột gạo, ngày chia thành 2 dặm, 2 sữa. 


Ngày thứ 3 (ngày hôm sau): mọi thứ có thể trở về bình thường. 


Riêng em bé mình sau 24 tiếng uống nước, bé khỏe hẳn bình thường, sáng hôm sau mình cho bé bú sữa, bé ói, dù số lượng không nhiều như hôm qua, và bé ko bị ù lì, ngủ nhiều, mệt mỏi. Mình đổi chiến thuật bằng cách cho bé uống nước, sau đó cho ăn nước hầm rau củ cùng bột gạo pha loãng. Bé ko còn ói nữa. 
Do đó, nếu bé có tiến triển, vẫn ko bị sốt, ko bị tiêu chảy, các bà mẹ có thể cho bé ăn nước hầm rau củ và bột gạo loãng, hoàn toàn không cho thêm dầu, hay các loại phomai. 


Chúc may mắn. 


*Hình sưu tập trên internet và gettyimages.com

SIDS - đột tử trẻ sơ sinh

SIDS Sudden infant death syndrom  - đột tử trẻ sơ sinh là triệu chứng CÓ THỂ GẶP trong 1 năm đầu đời của trẻ. Lý do cụ thể dẫn đến SIDS thì vẫn chưa được phát hiện ra, nhưng các bác sỹ đã cho nhiều lời khuyên giảm thiểu SIDS nhiều nhất có thể: 

• Từ khi trẻ mới được sinh ra nên cho trẻ nằm ngửa, không nên cho cả nằm nghiêng nếu ko chắc chắn là trẻ ko thể lật úp. Tại Ý, bs yêu cầu phải nằm ngửa. 
• Không nên quấn bé quá chặt, trùm chăn, mền, bao bọc quần áo nhiều lớp, sẽ dẫn đến ngộp thở. 
• Nhà cửa phải thoáng mát, không ngột ngạt. 
• Không gần nơi có khói, khói thuốc lá. 
• Không nên dùng crib bumper (cái gối mỏng quấn quanh nôi giúp bé đỡ đụng đầu.) 
• Mùa đông tốt nhất cho bé vào túi ngủ thay vì quấn chăn, nhất là đối với trẻ ngủ 1 mình, khi bé ngọ nguậy, có thể chăn che mặt, mũi bé gây khó thở. 
• Nếu trẻ đã biết lật, nên đặc biệc có sự theo dõi của người lớn, tránh trườn ghợp bé bò lật, rồi ngủ quên tại 1 góc nào đó có chăn, vải vây quanh mặt, hoặc gục đầu vào gối, gây ngạt thở. 

*Túi ngủ, hình sưu tập trên internet

Luôn luôn nhớ SIDS có nguy cơ ở SUỐT 1 năm đầu đời của bé, không nên lơ là, vì nhiều bậc phụ huynh nghĩ rằng sau 3 tháng trẻ đã cứng cáp nên đỡ lo. Ngược lại, theo thống kê, SIDS xuất hiện nhiều nhất là tầm 6-9 tháng tuổi. 

Windows of achievement for 6 gross motor milestones

Nhìn vào biểu đồ có thể thấy mức dao động trong sự phát triển của trẻ lớn đến thế nào. Thế nên, các ông bố bà mẹ không cần phải tiêu tốn sức lực vào việc so sánh con mình với con hàng xóm hay lo lắng khi tự cho rằng con mình "chậm phát triển"

thuốc kháng sinh - antibiotics

Thuốc kháng sinh được dùng để chống lại vi khuẩn (bacteria) chứ không phải để chống lại vi trùng hay siêu vi (virus). Do đó, việc chuẩn đoán bệnh do vi trùng hay vi khuẩn gây ra rất quan trọng. Ví dụ: cúm (flu) và cảm (common cold) đều do virus gây ra hay viêm tai ở trẻ em thường do vi khuẩn gây ra.

Chỉ sự dụng thuốc kháng sinh khi thật sự cần thiết. Sử dụng kháng sinh thường xuyên sẽ dẫn đến "lờn" thuốc. Khi cho trẻ uống kháng sinh thì lưu ý phải uống ĐỦ liều (không tự tiện ngưng hay cắt bớt), thậm chí khi trẻ đã bớt.

Viêm tai ở trẻ là một bệnh rất thường gặp (khoảng 2/3 trẻ bị mắc chứng này trong 2 năm đầu đời). Viêm tai có thể do cảm hay cúm gây ra vì khi trẻ bị cảm hay cúm, tai giữa của trẻ bị ẩm - môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Trẻ bị viêm tai hay khóc khi ăn (cử động nuốt làm trẻ bị đau) hoặc khó ngủ (nằm gây áp lực lên tại) & sốt.

Còn trong trường hợp cảm thông thường thì không nên quá lo lắng. Sự chiến đấu chống lại nhiễm trùng & bệnh sẽ giúp cho hệ miễn dịch của trẻ phát triển.