Có nên dùng xe tập đi

Hiện tại các bác sỹ tại EU và cả tại Mỹ đều không khuyến khích xe tập đi với lý do xe tập đi làm trẻ chậm đi hơn trẻ không dùng 1 tháng, nghĩa là theo bình thường ví dụ trẻ sẽ đi khi bắt đầu 12 tháng thì nếu dùng xe tập đi bé sẽ đi khi 13 tháng. Ngoài ra xe tập đi còn làm hỏng sự phát triển của chân và xương chậu, có thể gây tật xấu nếu không cẩn thận. Nguyên nhân:

• Nếu cho bé dùng xe tập đi quá sớm, bàn chân hoàn toàn chưa đứng thẳng trên sàn mà bé phải nhón, thì sau này bé có nguy cơ bước đi nhón chân, bên Ý gọi là "đi như múa ba lê". 
• Bé tập đi vì bé học được điều khiển các cơ bắp trên cơ thể và học được cách điều khiển tính thăng bằng, cái mà xe tập đi tước đi, do nó đã giữ thăng bằng cho bé. Vì vậy bé sẽ đi chậm hơn
• 1 nguyên nhân khác là bé đi vì bé biết chân và bàn chân hoạt động như thế nào (khi bé lần đầu đứng, mẹ để ý sẽ thấy bé nhìn chằm chằm vào bàn chân của mình như nhìn 1 cái đồ chơi chứ bé chưa hiểu được đó là 1 bộ phận của cơ thể mình. Do đó việc bé học và hiểu được cơ thể của bản thân là điều rất quan trọng, nhưng xe tập đi có cái bàn trước mặt, bé hoàn toàn không thể nhìn thấy. 
• Tại US bác sỹ khuyến cáo nên hết sức cẩn thận với xe tập đi vì có nhiều trường hợp tai nạn rất nguy hiểm khi bé té cầu thang cùng với xe tập đi. 
• Tại Ý bác sỹ khuyên không nên dùng, nếu dùng thì phải kiểm tra kỹ lưỡng bé có bị nhón chân không, và tối đa 1 ngày dùng 1-2 tiếng. 

Dụng cụ tập đi loại này được khuyến khích hơn là xe tập đi 

• Jumper và exersaucer có thể là trò chơi nhưng ko có tác dụng giúp bé tập đi nên các bà mẹ ko nênlo lắng nếu nhà ko có các vật dụng trên
• tại EU, bs khuyên nên để bé học đi tự nhiên ko cần giúp đỡ là cách giúp bé đi nhanh nhất.
•  Tại Ý có hãng làm nón bảo hộ cho bé sợ bé bị ngã, nhưng bs cũng ko khuyên dùng vì bé phải học rằng té là đau nên bé sẽ cố gắng ko ngã, hoặc bé sẽ sợ ngã cũng như việc bé phải học lửa nguy hiểm, ko nên đụng vào lửa (dỹ nhiên cái này mẹ phải dạy thay vì để bé "tự tìm ra" ;)

 

*hình sưu tập trên internet

Khi bé bị nghẹt mũi

Khi bé bị nghẹt mũi vào ban đêm, bé sẽ có khuynh hướng thở bằng miệng. Thở bằng miệng sẽ làm họng bị khô, dẫn đến dễ viêm nhiễm. Như vậy, từ nghẹt mũi, bé có nguy cơ bị viêm họng. Khi viêm họng có đàm bé lại có khó thở & có nguy cơ viêm mũi và viêm tai. Tóm lại, 1 cái vòng bệnh nếu không tìm cách chữa ngay từ đầu sẽ kéo dài liên ti bất tận
- Dùng nước muối sinh lý làm sạch mũi cho bé
- Nếu bé ngủ không nằm gối thì lót 1 quyển sách dưới nệm (phần đầu giường) của bé để bé nằm đầu cao hơn giúp bé dễ thở
- Cắt đôi 1 củ hành tây để ở đầu giường, mùi hành sẽ làm cho bé dễ thở hơn
- Nếu khí hậu khô thì có thể để một dĩa nước nóng cạnh giường bé khi đặt bé vào giường. Hơi nước sẽ làm bé dễ thở. Cái này chỉ có tác dụng ban đầu, khi nước còn nóng

Khi bé bị chảy mũi sẽ phải lau mũi cho bé thường xuyên → vùng da xung quanh mũi sẽ bị đỏ & đau. Có thể bôi vaseline sau mỗi lần lau mũi cho bé để giúp cho bé đỡ bị đau

Tập thói quen cho mẹ và bé (3 tháng đầu đời)

 3 tháng đầu đời hầu như là 3 tháng cực nhất của mẹ và cả bé (chứ không riêng mình bố mẹ), nhưng cũng là khoảng thời gian rất quan trọng để mẹ hình thành thói quen tốt cho bản thân và bé. 

*Thói quen ăn uống đúng giờ đúng bữa? 

Trẻ trong 3 tháng đầu muốn ăn bao nhiêu thì ăn, ăn bất cứ lúc nào bé muốn, và ngủ bất cứ lúc nào, bất cứ khi nào, và bất cứ khoảng thời gian nào. Hầu như người lớn không được can thiệp. Trường hợp bé ăn quá ít (trong 24h ăn dưới 5 bữa) thì mẹ có thể thức cho ăn. Mẹ có thể cố gắng cho con ăn nó đúng chuẩn có thể để bé không có thói ăn lắt nhắt (đặc biệt là bé bú mẹ). (xem thêm phần cho con bú bằng sữa mẹ). 

*Thói quen ngủ: 

Trong những tháng đầu đời, bé phải học phân biệt ngày và đêm. Mẹ cố gắng thay tã cho bé cách 3h 1 lần, ko cần đánh thức bé, chỉ cần nhẹ nhàng thay tã, rửa đít, nếu bé thức thì Ok, nếu vẫn ngủ thì sau khi thay, nhẹ nhàng đặt bé vào giường ngủ tiếp. Ban đêm tránh thay tã. 

Ban ngày nên cho bé tiếp xúc với ánh nắng, sự ồn ào của môi trường, ngược lại ban đêm cần giữ phòng ngủ thật tối, tránh mọi ồn ào. Khi cho ăn thì cố gắng để đèn thật nhỏ, ko nói chuyện, ko hát. Khi bé ăn xong là cho vô giường ngủ lại ngay. 

Xem thêm phần chăm sóc trẻ sơ sinh

*Thói quen được ẵm bồng. Có rất rất rất  nhiều bà mẹ lo lắng con sẽ có thói quen ẵm bồng, và có rất rất rất nhiều người cứ 1 mực khăng khăng để bé khóc. ĐIỀU ĐÓ LÀ SAI LẦM NGHIÊM TRỌNG.

Thứ 1: nếu bé khóc, bé sẽ mất rất nhiều năng lượng, dẫn đến mệt lả và chán ăn. Luôn luôn nhớ, bé 3-4 tháng đầu đời chỉ có thể khóc maximum 10 phút, không hơn! 

Thứ 2: việc được ôm ấp là 1 nhu cầu của trẻ, như việc ăn, uống, ị và tè. Thiếu ôm ấp là trẻ bị thiếu đi 1 nhu cầu cần phải đáp ứng. Việc ôm ấp trẻ giúp bé cảm thấy được che chở, và cảm nhận được sự ấm áp, nhiều nghiên cứu đưa ra bé được mơn trớn, ôm ấp, được cho sự âu yếm luôn phát triển tốt hơn trẻ bị bỏ rơi khi khóc lóc. Hãy tưởng tượng trong bụng được ôm ấp, cơ thể mẹ ấm áp, chui ra ngoài ánh sáng, nhiệt độ hoàn toàn khác, dù cho người lớn bị cho vào 1 không gian khác còn cảm thấy sợ hãi, nói chi em bé quá nhỏ. Mình nhấn mạnh lại: VIỆC ĐÁP ỨNG NHU CẦU ẴM BỒNG LÀ RẤT QUAN TRỌNG. 

Thứ 3: bé học về thế giới xung quanh thông qua mẹ, nếu mẹ che chở, cho bé sự quan tâm, luôn cười, nói chuyện, hát, luôn vuốt ve, âu yếm bé, thì bé sẽ hiểu "thế giới rất tươi đẹp, thế giới đầy tình yêu thương, mình không cần phải lo lắng hay sợ hãi" đây là cách giúp bé hình thành tính cách lạc quan, yêu đời. Ngược lại, nếu bé bị bỏ rơi, nó sẽ cảm thấy sợ hãi, và chịu áp lực từ sợ hãi. 

Thứ 4: Trong 3 tháng đầu, bé cần phải học nhiều thứ, và cơ thể bị shocked nên hầu như em bé nào cũng khóc vào lúc chiều tối, và rất rất khó ngủ. Nếu bé cảm thấy dễ chịu hơn khi được ôm thì mẹ có thể ôm, không nên lo sợ bé sẽ hình thành thói quen xấu, thói quen chị được hình thành khi bé không cần nhu cầu mà vẫn muốn được đáp ứng. 

1 vài cách giúp bé cảm thấy dễ chịu mà không cần ôm ấp

• Khi bé không cần nhu cầu ôm ấp mà mẹ/người nhà vẫn ôm. Đó là thói quen xấu của bố mẹ và là cách cho bé thói quen được ôm dù bé ko có nhu cầu. 
• Có thể dùng bouncer (ghế ngồi/ghế bố cho trẻ nhỏ), cho bé theo mẹ khắp nơi, mẹ có thể đu đưa ghế, có thể trò chuyện, có thể ngồi ngay dưới đất và ôm bé (bé vẫn nằm trong bouncer chứ không nhấc bé lên)
  *1 trong những cứu cánh hiệu quả cho mẹ và bé
• Mẹ có thể massage, vuốt ve, đây là 1 các hiệu nghiệm giúp bé cảm thấy tốt hơn mà không cần ôm ấp bé. 
• Có thể hát, nói chuyện linh tinh với bé. Bé nghe giọng mẹ sẽ cảm thấy được bảo bọc, và ko có cảm giác bị bỏ rơi. 
• Không nên ngay lập tức ôm bé khi bé khóc, không nên quá lo sợ (anxious) và ngay lập tức ôm lấy bé, mẹ nên để 30 giây, sau đó có thể chạy đến, làm các động tác trên, trước khi ôm lấy bé. Nên nhớ, cái bé cần là sự quan tâm, sự vuốt ve, hơi thở, giọng nói của mẹ. Tuyệt nhiên không nên để bé khóc 1 mình, khi bé cất tiếng khóc, mẹ nên cất tiếng nói để "trả lời". 

Cách giúp bé học dần thói quen ngủ thẳng giấc ban đêm:

• Giúp bé học nhận thức ngày đêm là đặc biệt quan trọng. 
• Ban ngày nên chơi, nói chuyện với bé (nếu bé có nhu cầu, không nên bắt bé thức và chơi, vì bé càng mệt thì càng khó ngủ, không nên nghĩ rằng làm cho bé mệt thì nó sẽ ngủ vào ban đêm, hoàn toàn SAI LẦM!).
• Ban đêm phải hoàn toàn giữ không gian tối, không tiếng động, nếu bé khóc đêm, mẹ có thể dỗ, có thể ôm, nhưng không được bật đèn hay nói chuyện, hay hát! BÉ phải hiểu: ban đêm là trời tối, và mọi người đều di ngủ, không được làm ồn. 
• Đối với bé bú mẹ, ban đêm có thể phải bú nhiều hơn bé bú bình, mẹ có thể cho bé 1 bình sữa bột suy nhất cho bé ngủ dài hơn, hoặc mẹ có thể vắt sữa và cho người nhà cho bé ăn, vì mẹ cũng cần phải nghỉ ngơi thì mới có sữa, và sữa có chất lượng tốt. 
• Không nên cho bé ngậm ti giả trong 40 ngày đầu, sau khi bé đã bú mẹ tốt thì mới cho ty giả, trường hợp ru ngủ, ty giả là 1 cứu cách vô cùng hiệu quả. 
• Khi bé trên 3 tháng, nếu mẹ để ý thấy bé thức chỉ vì do thói quen, muốn ty mẹ, hoặc chỉ đơn giản là do thói quen, mẹ có thể giảm lượng sữa cho uống từng tý 1 (có thể giảm 20ml sau mỗi ngày) dần dần, bé sẽ ko thức đòi sữa.  
• Nên cố gắng cho bé ngủ 1 mình, giường riêng, phòng riêng và tự ngủ trong giường, cố gắng ko nên ẵm bồng, ru ngủ rồi mới cho vào giường, nếu bé có thói quen ngủ trên tay mẹ thì sẽ ko tự ngủ trong giườn, nhưng 1 lần nữa, nên dạy bé 1 cách chậm rãi, hàng ngày, ko nên vất bé vào crib và cho nó khóc 1 mình. Điều rất không nên là cho bé khóc trong phòng 1 mình. 

*Luôn tươi cười với bé:

Mẹ tươi cười với bé càng nhiều càng tốt, cách này giúp bé học cách biểu hiện cảm xúc, và bé học biểu hiện cảm xúc từ khuôn mặt thông qua mẹ. Khi mới có bé, mình vẫn chưa có thói quen hay cười, và mình luôn nghĩ trong đầu "cười với em bé nào" và mình luôn nhoẻn miệng cười đến tận mang tai. 3 tháng đầu là 3 tháng bé thích nhìn mặt người nhất, mẹ và người nhà luôn cười, ngoài ra có thể cho bé nhìn hình những khuôn mặt cười khác nhau để bé học và nhớ cấu trúc khuôn mặt. 

*Hãy biến giờ thay tã thành khoảnh khoắc đáng nhớ của 2 mẹ con:

Việc thay tã là 1 việc cực nhọc đối với bé, và lẽ dy nhiên nhiều bé hay khóc khi "bị" thay tã. Mình học theo Tracy Hogg bằng cách: mình luôn "thông báo" cho bé biết bằng cách "Asia ơi, mình thay tã con nhé" và thay vì lột tã ra ngay lập tức thì mình cho nhạc hiệu bằng cách bật 1 bài hát duy nhất khi thay tã (bé nghe nhạc là biết ngay nó được thay tã), nhẹ nhàng vuốt tóc, hôn, rồi hãy thay tã, vì bé sơ sinh cần 3 giây để hiểu "thông tin" là "mình sẽ được thay tã" nếu mẹ làm quá nhanh, ko tạo cho bé sự chuẩn bị dỹ nhiên em bé sẽ giật mình. Như cách Tracy Hogg thì cô yêu cầu bố mẹ nhắm mắt và cô ấy thọc lét bàn chân, dỹ nhiên là người lớn giật mình, và cô bảo trẻ con cũng bị như thế nếu nó bị thay tã 1 cách "ép buộc". Mình áp dụng phương pháp này tư khi bé nhà mình vừa sinh ra, và bé luôn cười, rất thích thú, ngay cả bị thay đồ nhiêu khê bé cũng ko la ó. MẸ cũng có thể dùng thời gian này để hát, vuốt ve, massage bé, bé sẽ rất "mê" được thay tã.

trái cầu phát nhạc này là 1 công cụ đắc lực cho mình. Mình chỉ cần bấm nút là giai điệu "thay tã" vang lên. Bé nhà mình rất thích thay tã, nhờ phương pháp này. ;)

*Hãy cho bé nghe nhạc

1.jpg 


 Âm nhạc nhẹ nhàng, quen thuộc luôn giúp bé cảm thấy gần gũi, thân quen. Bé nhận ra "môi trường" của mình nếu mẹ cho bé nghe nhạc nhiều và đều đặn. Từ khi bé nhà mình mới sinh ra, ban ngày mình luôn bật nhạc nhè nhẹ cho bé. Nghe nhạc cổ điển ko giúp bé phát triển tư duy như nhiều người nhầm tưởng, nghe nhạc, và chơi nhạc giao hưởng chỉ có ảnh hưởng tốt đến tính thông minh, trí logic cho bé từ 4-5 tuổi trở lên (todler), nên mình nhắc lại, nghe nhạc chỉ giúp bé cảm thấy gần gũi, thân quen hơn mà thôi, vả lại việc nghe nhạc giúp bé học nói dễ dàng và nhanh hơn. Mình thường cho bé nghe nhạc giao hưởng nhẹ, bé nhà mình đặc biệt thích nhạc của Kenny G, ngoài ra khi bé tầm trên 3 tháng, mình cho bé nghe nhạc của bộ Baby genius. ;)

*Tập nói chuyện, tập hát cho bé: 
Bé có vài ngày tuổi biết nói gì với nó đây, là thắc mắc khi mình chưa sinh em bé, nhưng dần dần, mình cũng học cách nói chuyện với em, nói những chuyện kiểu "con biết thay tã như thế nào ko?, đầu tiên mẹ cởi nút body cho con nhé, ..." hoặc "hôm nay mình sẽ đi thăm bạn ... rồi mẹ sẽ về nấu món gà cho daddy, ..." 
Mình rất ngại hát và chưa bao giờ hát cho bất cứ ai, nhưng dần dần mình cũng đã quen, và dù hát hay hoặc giở thì bé nha mình rất mê nghe mình hát, bé luôn rất ngoan và dễ ngủ khi nghe mẹ hát. 
Giọng nói giúp bé nhận ra mẹ và sẽ giúp bé cảm thấy được an toàn. Hãy nói chuyện thật nhiều với bé. 


*Chăm sóc, ngăn ngừa bé bị lác mắt (mắt lé): 
Luôn luôn nói chuyện với bé ở tư thế nằm xuôi, không đứng ngược mà nói chuyện và bắt bé phải ngước trợn mắt lên. Khi nói chuyện, ôm ấm, cách xe mặt bé ít nhất 20cm, ko để các vật dụng đồ chơi gần mắt hay mũi của bé quá, sẽ dễ làm bé bị tật lác mắt. Bé còn nhỏ bị lác là thường gặp, nếu sau 6 tháng, mẹ nghi ngờ có thể cho bé đi bác sỹ mắt để khám. Sau 1 tuổi thì bé nào cũng phải được dắt đi bác sỹ nhãn khoa dù có tật hay không. 

*Tập thể dục cho bé: 
cho bé nằm sấp (tại Ý bé vừa sinh ra sau 1 tuần) là đã có thể tập thề dục. cho bé nằm sấp vài phút, nửa phút cũng được, 1 ngày vài lần để cổ cứng cáp-rất quan trọng cho các bước phát triển tiếp theo của bé


*Nhiều chị hỏi mình cách dạy bé ngủ thâu đêm và tự ru ngủ (cho vào crib là ngủ ko cần ôm ấp, ru ngủ), thì thật lòng mình làm y chang cách các bs và special nurse dạy hoặc viết trong sách của họ, việc dạy em bé đòi hỏi rất nhiều thời gian, và mình bản thân ko nhớ là mình mất bao lâu để dạy bé nhà mình, no tiến triển từng tý 1 sau mỗi ngày khó nhận ra, nhưng từ khoảng 2 tháng 3 tuần thì bé nhà mình đã có thể tự ngủ mà ko khóc nhè, đang cười giỡn, cho vào phòng, tắt đèn thì bé cũng tự ngủ. Đến lần sinh nhật 3 tháng thì bé hoàn toàn ngủ thẳng giấc 12 tiếng nguyên đêm. Bý quyết duy nhất là mẹ chịu cực và cũng 1 phần do bé nữa. nếu thật sự train nhiều cách mà bé vẫn ko chịu thì ... đành vui sống mà chấp nhận. đến 1 lúc nào đó, bé sẽ tự quyết định ngủ thẳng giấc và tự ngủ 1 mình. ;) Mỗi bé mỗi tính, nên cũng thật sự ko có 1 phương pháp nào thắng tuyệt đối cho tất cả trẻ em.

*Đây là kinh nghiệm bản thân, và dỹ nhiên nhờ đọc sách, nói chuyện với cô dạy trẻ. 

*Hình sưu tập từ gettyimages.com

*Xem thêm chăm sóc trẻ sơ sinh (2) 
*Xem thêm chăm sóc trẻ sơ sinh (1) 
*Xem thêm cho con bú bằng sữa mẹ 
*Xem thêm máy hút sữa
 

Khi bé bị ói

Trẻ nhỏ (tầm 1 năm đầu đời) thường ói với nhiều lý do. Mẹ nên biết lý do cụ thể sẽ dễ dàng biết cách chữa mà không phải lo lắng vô ích. 

Các loại ói: 

• Ói trớ sữa/ói vì bé ăn quá nhiều: Việc này rất thường gặp ở 4-5 tháng đầu đời, nếu trớ sữa thì số lượng khá nhỏ, nhưng nếu ói thì như là vòi nước, số lượng lớn, có khi gần như ói hết tất cả thức ăn vừa ăn. Lý do ói vì cái van đóng mở giữa bao tử và ống dẫn thực vẫn còn rất non, nên bé thường ói sữa ra nếu bao tử quá đầy. Mẹ có thể khắc phục bằng cách cho em uống sữa ít lại. Không nên rung lắc, đè bụng, cho bé nằm sấp ngay sau khi ăn. Nếu bé hay khóc sau khi ói có lẽ bị acid (acid reflux) làm khó chịu cổ họng, nếu khóc quá nhiều, dỗ mọi cách khôgn nín, có thể đến bs để xin toa thuốc giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn. Bé sẽ dần dần không bị ói sau 4, 5 tháng hoặc khi bắt đầu ăn dặm. Khi bé ói, không nên cho bé ăn "trả bữa" ngay, mà nên đợi ít nhất 30 phút, khi bao tử của bé đã hồi phục thì mới nên cho bé bú. Và không nên cho bú lượng nhiều, dồn dập.
  
• Ói vì ăn 1 loại thực phẩm mới nào đó. Khi ăn 1 vài loại thực phẩm mới, hoặc lần ăn dặm đầu tiên bé thường ói. Cách khắc phục đơn giản: ngưng loại thức ăn hoặc ngưng việc cho bé học ăn dặm trong 1 tuần-10 ngày, sau đó tập cho ăn lại. Nếu bé ói vì ăn thức ăn quá thô (không nhuyễn) thì mẹ nên làm thức ăn nhuyễn hơn. 
• Ói vì khóc quá nhiều, hoặc ói vì lần đầu tiên đi nhà trẻ khóc vì xa mẹ. Cách khắc phục đơn giản: chỉ cần vỗ về, dỗ nín cho bé bình tĩnh. :p

• Ói bệnh lý: ói không có lý do (ăn các thức ăn hoàn toàn bình thường hàng ngày.), đi kèm với việc bơ phờ, chán ăn, không cười nói như ngày thường. Cho ăn là ói. 

Cách khắc phụ ói bệnh lý: 

• Trong trường hợp ói bệnh lý, mẹ nên theo dõi tại nhà trong vòng 24-36 tiếng và làm các công việc sau: 
• Ngưng hoàn toàn các loại thức ăn bé đang ăn, nếu bé bú, hoặc vừa ăn vừa bú thì cũng ngưng. Trong trường hợp này mẹ luôn luôn phải nhớ: BÉ THÀ KHÔNG ĂN GÌ CÒN HƠN LÀ ĂN THỨC ĂN CÓ HẠI CHO BAO TỬ. 
• Tăng cường chất lỏng cho cơ thể bé, việc thiếu chất lỏng là vô cùng nguy hiểm, khi bé bị ói, bị tiêu chảy, cơ thể bị mất lượng chất lỏng rất lớn, nếu dẫn đến thiếu nước thì có thể nguy đến tính mạng. MẸ nên cho bé uống chất lỏng từ: nước, nước trà hoa cúc (camomile), nước từ rau củ (luộc cà rốt và khoai tây, lọc lấy nước, không cho ăn cái), các loại trên có thể pha với đường, tỷ lệ rất ít 150ml + 1/2 muỗng cà phê đường. ĐẶC BIỆT KHÔNG ĐƯỢC CHO BÉ UỐNG SỮA. Nước trái cây có thể làm tình hình tệ hơn. Tốt nhất là các loại chất lỏng kể trên. 
• Sau khi bé ói, mẹ nên cho bé uống nước bằng muỗng, từng tý 1, không uống ực ực 1 lúc, dù biết rằng, sau khi ói, bé sẽ khát nước và muốn uống nước nhiều, nhưng nếu uống quá nhanh, số lượng lớn, bé sẽ tiếp tục ói. 
• Thay vì cho bé ăn/bú theo bữa thì chỉ nên cho bé uống các loại chất lỏng kể trên. 
• Theo lý thuyết, bé sẽ ngưng ói trong vòng 24-36 tiếng.

Các trường hợp ói cần magn bé đến bác sỹ ngay: 

• Khi bé bị đau bụng dữ dội, bụng trươgn cứng, nếu mẹ dùng 4 ngón tay ấn vào thấy cứng, và bé khóc lên vì đau. 
• MẸ kiểm tra tai bé bằng cách massage nhẹ nhàng vùng chấm đen trên hình, nếu bé khóc nghĩa là có thể bé bị viêm tai, gây ói. 

• Có sốt cao trên 38 độ C 
• Khi bé có dấu hiệu thiếu nước nghiêm trọng (giảm cân ngay lập tức từ khi ói, khóc khôgn có nước mắt, miệng, môi khô, da khô, mắc lác dần, thở khó khăn) PHẢI ĐI CẤP CỨU NGAY. 
• Khi bé ngủ li bì
• Khi bé ói ra máu (vài vệt đo  đỏ hoặc hoàn toàn máu, hoặc vệt màu nâu như cà phê.) 
• Khi ói và tiêu chảy cùng 1 lúc
• Ói trên 24-36 giờ. 

Sau khi bé có dấu hiệu khỏe dần thì sau 24h, có thể cho bé TẬP ĂN lại bằng cách sau: 
Cho bé ăn liều lượng bằng 1/3 lượng thường ngày, ý là thức ăn loãng hơn 1/3 so với thường ngày. 
*VD nếu bé bú liều lượng là 180ml + 6 muỗng cà phê sữa bột thì mẹ sẽ pha loãng 1/3, nghĩa là 180ml và 2 muỗng sữa bột. 
Nếu bé ăn dặm thì cho bé ăn bột gạo cùng nước luộc rau củ, nước luộc cà rốt khoai tay lấy nước, pha với bột, liều lượng bột gạo là 5% lượng nước. VD: nếu nước là 200gr thì bột sẽ là 10gr. và ngày chia thành 3 bữa sữa và 1 dặm. 

Ngày hôm sau sẽ cho bé ăn lượng 1/2 lượng bình thường
*VD: nếu bú sẽ là 180ml + 3 muỗng sữa bột, 
Nếu bé ăn thì sẽ là lượng bột 200gr, và 20 gr bột gạo, ngày chia thành 2 dặm, 2 sữa. 


Ngày thứ 3 (ngày hôm sau): mọi thứ có thể trở về bình thường. 


Riêng em bé mình sau 24 tiếng uống nước, bé khỏe hẳn bình thường, sáng hôm sau mình cho bé bú sữa, bé ói, dù số lượng không nhiều như hôm qua, và bé ko bị ù lì, ngủ nhiều, mệt mỏi. Mình đổi chiến thuật bằng cách cho bé uống nước, sau đó cho ăn nước hầm rau củ cùng bột gạo pha loãng. Bé ko còn ói nữa. 
Do đó, nếu bé có tiến triển, vẫn ko bị sốt, ko bị tiêu chảy, các bà mẹ có thể cho bé ăn nước hầm rau củ và bột gạo loãng, hoàn toàn không cho thêm dầu, hay các loại phomai. 


Chúc may mắn. 


*Hình sưu tập trên internet và gettyimages.com

SIDS - đột tử trẻ sơ sinh

SIDS Sudden infant death syndrom  - đột tử trẻ sơ sinh là triệu chứng CÓ THỂ GẶP trong 1 năm đầu đời của trẻ. Lý do cụ thể dẫn đến SIDS thì vẫn chưa được phát hiện ra, nhưng các bác sỹ đã cho nhiều lời khuyên giảm thiểu SIDS nhiều nhất có thể: 

• Từ khi trẻ mới được sinh ra nên cho trẻ nằm ngửa, không nên cho cả nằm nghiêng nếu ko chắc chắn là trẻ ko thể lật úp. Tại Ý, bs yêu cầu phải nằm ngửa. 
• Không nên quấn bé quá chặt, trùm chăn, mền, bao bọc quần áo nhiều lớp, sẽ dẫn đến ngộp thở. 
• Nhà cửa phải thoáng mát, không ngột ngạt. 
• Không gần nơi có khói, khói thuốc lá. 
• Không nên dùng crib bumper (cái gối mỏng quấn quanh nôi giúp bé đỡ đụng đầu.) 
• Mùa đông tốt nhất cho bé vào túi ngủ thay vì quấn chăn, nhất là đối với trẻ ngủ 1 mình, khi bé ngọ nguậy, có thể chăn che mặt, mũi bé gây khó thở. 
• Nếu trẻ đã biết lật, nên đặc biệc có sự theo dõi của người lớn, tránh trườn ghợp bé bò lật, rồi ngủ quên tại 1 góc nào đó có chăn, vải vây quanh mặt, hoặc gục đầu vào gối, gây ngạt thở. 

*Túi ngủ, hình sưu tập trên internet

Luôn luôn nhớ SIDS có nguy cơ ở SUỐT 1 năm đầu đời của bé, không nên lơ là, vì nhiều bậc phụ huynh nghĩ rằng sau 3 tháng trẻ đã cứng cáp nên đỡ lo. Ngược lại, theo thống kê, SIDS xuất hiện nhiều nhất là tầm 6-9 tháng tuổi. 

Máy hút sữa

Luật nghỉ hộ sản ở HL là 16 tuần (ít hơn cả VN), và bắt buộc phải nghỉ trước ngày dự sinh 4 tuần (nếu ai thích thì có thể nghỉ trước ngày dự sinh 6 tuần). Tức là nếu ngày dự sinh của bạn là 30/1 thì bạn có thể nghỉ hộ sản từ ngày 18/12 năm trước đó nếu bạn thích (6 tuần trước ngày dự sinh) còn dù thích hay không thì bạn sẽ bị bắt buộc nghỉ hộ sản từ ngày 2/1 (4 tuần trước ngày dự sinh). Cả 2 lần sinh tôi đều đi làm đến ngày cuối cùng theo luật (tức là nghỉ 4 tuần trước ngày dự sinh). Bé đầu tiên của tôi sinh sau ngày dự sinh 1 tuần nên khi con tôi được 11 tuần tuổi thì tôi phải đi làm lại. Bé sau sinh trước ngày dự sinh 1 tuần nên tôi được ở nhà với con 13 tuần. Mặc dù đi làm sớm, tôi quyết tâm cho con bú mẹ 100% 6 tháng đầu tiên nên tôi trang bị cho mình máy hút sữa để mang đi làm.

Tôi dùng máy loại này, đắt, nhưng tôi vô cùng hài lòng. Suốt thời gian xài chưa bao giờ có trục trặc gì. Gọn nhẹ, đeo thành ba lô rất tiện, có cả ngăn để ví, điện thoại và giấy tờ nhỏ. Máy đôi cũng đỡ mất thời gian hơn (tối đa 15' cho 1 lần bơm). Ảnh: nguồn từ internet

Nếu bạn cũng có ý định cho con bú mẹ hoàn toàn trong thời gian đầu & phải đi làm sớm thì tôi có một số kinh nghiệm sau:

- Trước khi đi làm thì hút sẵn một ít sữa cho vào tủ đông để ít nhất ngày đầu tiên mẹ đi làm con có sữa mẹ ở nhà để uống. Nói chung tùy theo lượng sữa của mình nhưng cố gắng dự trữ càng nhiều càng tốt. Nếu không có tủ đông để trữ lâu thì cho vào tủ lạnh rồi cuốn chiếu thay sữa. Nhớ đừng lạm dụng máy bơm thay cho con bú. Chỉ dùng máy bơm thay cho bé bú vài lần/tuần. Tốt nhất là dùng máy bơm cạnh với việc cho con bú (nhưng cũng không nên "bóc lột" "bò sữa" quá): ví dụ khi bé đã bắt đầu ngủ đêm được dài dài, buổi sáng sữa thường rất nhiều (& bổ dưỡng vì cơ thể mẹ được nghỉ ngơi), cho bé bú xong nếu vẫn còn sữa thì dùng máy hút cho hết & lấy sữa đó để dành.

- Đợi bé được tầm 1 tháng thì bắt đầu tập cho bú bằng bình (hút sữa mẹ ra & cho vào bình). 1 lần/tuần. Nhớ là dù cho bé không gặp vấn đề gì khi chuyển từ mẹ sang bình thì vẫn phải tập hàng tuần cho đến khi mẹ đi làm. Bé đầu tiên bọn tôi cho thử thấy quá dễ dàng nên nghỉ là ổn, không tập nữa. Đến khi tôi đi làm thì chồng tôi phải gọi điện cho tôi về cho con bú vì "con khóc và kiên quyết không bú bằng bình". Đến bé sau rút kinh nghiệm tôi làm như trên thì không gặp vấn đề gì cả

- Nếu bé không chịu bú bình (bú bình & bú mẹ đòi hỏi 2 kỹ thuật "hút" hoàn toàn khác nhau nên nếu bé đã quen với 1 kiểu bú mẹ thì rất có khả năng là bé không bú được bình ngay) thì tập cho bé bằng cách cho bé bú ti mẹ, khi đã vào nhịp hút thì từ từ đẩy bình vào thay thế. Cách này có hiệu quả với bé đầu nhà tôi khi bọn tôi phải tập cho bé bú lại bằng bình.

- Khi hút sữa bằng máy đương nhiên sẽ không giống cho con bú → có thể sẽ gặp khó khăn trong việc tạo sữa. Kinh nghiệm là mang theo ảnh của con, ngồi ngắm trong khi hút (bé đầu tôi mang ảnh, đến bé sau thì điệu hơn, có điện thoại có chức năng quay phim nên cứ mở phim của con ra xem - trực quan sinh động :D). Hay cứ nghĩ đến con là cũng giúp kích thích tuyến sữa hoạt động. Có người còn mang quần áo chưa giặt của con theo để ngửi mùi (cái này tôi không làm nên không biết có hiệu quả không)

- Sữa hút xong nếu được thì cho vào tủ lạnh ngay. Nếu không có tủ lạnh thì dùng gel lạnh (như cái cục màu xanh dương trong ảnh) cũng được: cho cục gel vào tủ đông hay tủ lạnh từ đêm trước, mang theo cho vào túi cách nhiệt. Sữa hút xong cho vào túi cùng với gel sẽ giữ cho sữa mát. Về đến nhà thì cho ngay vào tủ đông hay tủ lạnh (tùy lịch sử dụng). Tôi còn dùng thêm mấy cái tương tự như cái này

(Ảnh: nguồn từ internet)

Xem Bảo quản sữa mẹ tại đây

Chuẩn bị làm mẹ (3 tháng đầu)

3 tháng đầu là 3 tháng đòi hỏi sự kiên nhẫn và giữ mình nhất (điều đó không có nghĩa là thả dàn các tháng còn lại), nhưng lý do 3 tháng đầu luôn được mọi người, và bác sỹ nhắc nhở là phải vận động điều độ, kiêng các thức ăn có thể gây hại, giữ sức khỏe tốt, ... vì lý do thai nhi còn rất nhỏ, và cực kỳ nhạy cảm, do đó 3 tháng đầu rất dễ bị sảy thai, và nguyên do thì chưa ai biết cụ thể tại sao. 

Các triệu chứng trong 3 tháng đầu (có người có, có người không): 

• Ốm nghén (ói, buồn nôn, nôn nao) 
• Mũi cực nhạy
• Thích ăn đặc biệt 1 vài loại thực phẩm nào đó
• Ngực cương cứng
• Có thể hay chóng mặt, xây xẩm
• Ngủ nhiều, ngủ bất cứ đâu, bất cứ khi nào, có khi vừa thức giấc sau 8 tiếng ngủ ban đêm nhưng vẫn buồn ngủ. 
• Trong 3 tháng đầu thường thì chưa có triệu chứng ăn nhiều, và cái gì cũng muốn ăn. 
• Có người có cảm giác chán ăn. 
• Bụng đau râm ran như bị hành kinh (điều này làm rất nhiều các bà mẹ lo lắng, nhưng thật ra đây là quá trình hoạt động của "em bé", sau khi thụ thai, trứng sẽ dy chuyển vào tử cung và cố bấu vào thành tử cung, việc trứng bấu vào thành từ cung sẽ gay đâu râm ran. Nếu không có các giấu hiệu nguy hiểm như: đau vùng bụng, đau vùng bụng trên - gần bao tử, xỉu, chảy máu như có kinh thì mẹ không nên lo lắng. 
• Bụng óc ách ăn không tiêu, hay ợ chua, hay xì hơi (:p)

*Trường hợp quá lo sợ, mất ăn mất ngủ vì 1 triệu chứng nào đó, đến bác sỹ để được hướng dẫn khám cụ thể, vì mẹ cần có sự thư thái và bình an thì mới tốt nhất cho sự phát triển của bé, và mẹ có thể cảm nhận được hạnh phúc được làm mẹ. :) 

Các triệu chứng sẽ DẦN DẦN  mất hẳn sau 13, 15 tuần, tuy nhiên cũng có người kéo dài hơn, có người nghén suốt cả thời kỳ mang thai. 

*Các mẹo giúp khắc phục việc ốm nghén: 

• Các thực phẩm khô thường giúp cho việc buồn nôn như: bánh mỳ khô, bánh mỳ que (breadsticks) 
• Súp, các loại trái cây chua có acid thường làm ói nhiều hơn
• Sữa, các sản phẩm từ sữa sẽ làm thức ăn khi ói ra có mùi chịu không nổi :p Và làm mẹ ói nhiều hơn. 
• Trứng thường làm mẹ bị đầy bụng, đầy hơi, bụng óc ách (bloating)
• Thức ăn có ớt, nhiều gia vị nặng cũng sẽ dễ làm trớ thức ăn. 
• Việc đi dạo hàng ngày giúp mẹ thoải mái, hít thở, và đỡ cảm thấy ốm nghén. (cách này là hiệu quả nhất)
• Pha tý nước với gừng giã nhỏ cũng giúp việc buồn nôn. 
• Tại Châu Âu có bán 1 loại thuốc nhỏ vào miệng chiết xuất từ camomile và gừng nhằm giúp chống ói, buồn nôn (nhưng tui xài mà thấy cũng ... không giúp được nhiêu, mà mắc quá xá trời đất, 1 lọ 50ml (xài được 4, 5 ngày) mà nó quất cho 10 hay 15 Euro gì đó! nên tốt nhất xài gừng vừa rẻ, vừa tươi. 
• Tránh các mùi, loại thức ăn làm mình buồn nôn (như tui thì rất ghét hành tây, nên tui ko ăn hành tây trong 5 tháng đầu, yes! tui ói như tháo cống trong 5 tháng đầu các bạn à! huhu!!) 
• Uống trà nóng không chứa Cafein cũng giúp đỡ buồn nôn

Nên làm gì: 

Sau khi biết có thai, ngay lập tức đến bác sỹ sản khoa để siêu âm, xem vị trí của em bé, bác sỹ sẽ cho uống thuốc dưỡng thai và theo dõi định kỳ, cho thử máu. Nên theo dõi 1 bác sỹ duy nhất trong suốt thời kỳ mang thai để họ hiểu lịch sử bệnh lý, quá trình phát triển cụ thể của em bé.

Các câu hỏi nên hỏi bs: 

- Số tuần của thai nhi

- Vị trí của thai nhi

- Miêu tả các triệu chứng ói/nôn/nghén/xây xẩm... nếu có

- Theo dõi cân nặng của mẹ

- Các thức ăn nên và không nên ăn

- Có nên uống thêm vitamin, acid folic, canxi hay sắt hay không (thông thường bác sỹ dựa vào kết quả thử máu để cho thuốc, tuy nhiên acid folic là đặc biệt phải uống!) 

-Nếu có dự định đi xa, đi du lịch, phải hỏi ý kiến bác sỹ. 

-Nếu của mình ra dịch nhầy thì miêu tả màu/mùi cho bác sỹ. 

-Chăm sóc cửa mình thật tốt, nên mua nước rửa phụ khoa, rửa hàng ngày. dùng đồ lót cotton, hút thấm tốt tránh sinh vi khuẩn. Thay thường xuyên nếu có dịch nhầy.
Nên ăn đầy đủ các loại chất nhất là các loại rau quả tươi và thịt đỏ (bò, heo, dê) để bổ sung chất sắt cho mẹ
Phải để sức khỏe thật tốt, tăng cường vitamin C để tránh bị cảm cúm, vì khi có thai, nên tránh uống bất cứ các loại thuốc.

Không nên làm:

• Không nên uống chất có cồn, có cafein (nếu uống cà phê nên uống duy nhất 2 tablespoon/ngày không hơn. tốt nhất ko uống), trà đặc cũng không, nếu thích trà, có thể uống trà camomile (chỉ là 1 loại hoa cúc, ko có cafein, tại châu âu có trà chiết xuất từ các loại trái cây ko có cafein). 
• Không hút hay đứng gần nơi có mùi thuốc lá. 
• Nên đi đứng điều độ, không làm việc quá sức
• Không coi các thông tin kiểu "sảy thai, hư thai"... hoàn toàn không giúp được gì mà còn làm mẹ lo sợ. 
• Không nên: 
• ăn cá, trứng, thịt sống, nếu nghi ngờ thực phẩm chưa chín thì ko nên ăn
• Trái cây, rau quả, phải rửa thật sạch, tránh bị nhiễm virus từ chuột. 
• Không chạm, đến gần mèo, phân mèo, ngay cả chó cũng không nên. 
• Pho mai nên ăn các loại đã tiệt trùng, nếu không rõ quá trình chế biến thì ko nên ăn 
• Không nên ăn gan, các sản phẩm làm từ gan
• Không nên vuốt bụng liên tục, sẽ gây kích thích tử cung đẩy em bé ra ngoài. 
• KHÔNG TỰ TIỆN MUA, UỐNG THUỐC KHÔNG CÓ SỰ TƯ VẤN CỦA BÁC SỸ SẢN KHOA. Nếu đến bác sỹ thường, phải nói rõ mình đang mang thai và số tuần. Không tự tiện uống thuốc ngừa thai mà không có ý kiến bác sỹ sản khoa, dù đọc/nghe/xem từ bất cứ nguồn nào. Không tự tiện uống bất cứ thuốc gì, ngay cả thuốc cảm, thuốc ho và sổ mũi.

*Các triệu chứng cần nên đến bác sỹ ngay: 

• Chảy máu, nhiếu ít gì cũng nên đi bác sỹ. chảy máu ko có nghĩa là nguy hiểm, hư thai, nên đến để biết lý do và tránh phải lo lắng. 
• XỉuBị té/ngã 
• Sốt cao trên 37.5 độ C 
• Đau bụng dữ dội

-------------------------------------------------------

FACTS: tin bên lề

1. Sex không bị kiêng trong suốt kỳ thai, trừ khi có yêu cầu của bác sỹ. 
2. Trong 3 tháng đầu, em bé ko cần năng lượng nên nếu mẹ ko tăng cân cũng ko phải lo lắng
3. Không nên ăn nhiều vì cho rằng tăng cân là tốt, ngược lại, tăng cân làm mẹ mập, ù lỳ, đi đứng khó khăn, và khi sanh thì thường khó sanh, hoặc nếu ăn quá lố, bị tiểu đường thì em bé dễ bị nguy cơ sanh non. 

 *Ảnh sưu tầm từ gettyimages.com